Reductie van energieverbruik

 

Een gesprek met Gerard van Aarssen (voorzitter flatcommissie) en Vivian Jaspar (Woonpunt Projectontwikkelaar) over verduurzaming.


Woonpunt gaat een inhaalslag maken bij de verduurzaming van het woningbezit. Zodat we gemiddeld label B in 2024/2025 halen, in plaats van in 2028. Een mooi voorbeeld zijn de aanvullende duurzaamheidsmaatregelen bij het groot onderhoud van de woningen aan de Hermelijn- en Tiecelijnstraat in Maastricht. Een gesprek met Woonpunt Projectontwikkelaar Vivian Jaspar en Gerard van Aarssen, voorzitter van de flatcommissie.

'Geen kansen meer missen'

Welke duurzaamheidsmaatregelen treft Woonpunt hier?
Vivian Jaspar: ‘Om te beginnen verbeteren we de isolatie van de buitenschil, zodat er zo min mogelijk energie verloren gaat. In dit complex was een deel van de woningen nog uitgerust met gaskachels. Ook een deel van de cv-ketels was niet meer van deze tijd. Daarom krijgen alle woningen vloerverwarming. Tegelijkertijd brengen we mechanische ventilatie aan, waardoor zo min mogelijk warme lucht de woning verlaat. Als extra maatregel plaatsen we zonnepanelen op de daken. De opbrengst hiervan wordt direct in de vorm van elektriciteit geleverd aan de bewoners. Daardoor krijgen deze woningen een A++ label.’

Gerard van Aarssen: ‘De meeste bewoners vinden het wel prettig dat er vloerverwarming komt. Ook zijn we blij met de kunststof kozijnen en dubbele beglazing. Alleen jammer dat de rolluiken dan weg moeten. Hoewel dubbele beglazing ook meer veiligheid biedt, voelen mensen zich toch nog veiliger met rolluiken.’

 

Heeft Woonpunt in het verleden kansen laten liggen rondom verduurzaming?
Vivian Jaspar: ‘Ik vind van wel. Bijvoorbeeld bij een groot onderhoudsproject aan eengezinswoningen, waarvan onder meer de daken vernieuwd moesten worden. In plaats van dat moment aan te grijpen om voor een geringe extra investering geïsoleerde dakplaten aan te brengen, kozen we toen voor dakisolatie van binnenuit tegen huurverhoging. Geen enkele huurder koos daarvoor. Een gemiste kans, want juist met dakisolatie kun je grote stappen maken waardoor de energielasten direct naar beneden gaan. Daarom isoleren we nu standaard daken op het moment dat ze vernieuwd worden. We mogen geen kansen meer missen.’

Gerard van Aarssen: ‘Ik kan me voorstellen dat die huurders niet voor dakisolatie hebben gekozen. Het ligt eraan wat ze dan tellen aan extra huur. Want Woonpunt mag ook best eens iets extra’s doen. Zeker als alle huurders op tijd hun huur betalen, net als hier. In ons geval is het bovendien de eerste keer dat er groot onderhoud wordt uitgevoerd. Er had al veel eerder iets mogen gebeuren. Bijvoorbeeld aan de kelders, die zijn slecht onderhouden en bij regen loopt het water door de muren heen de gangen in. We hebben de toezegging dat dit nu ook in orde gemaakt wordt.’

 

'Woonpunt mag ook best eens iets extra’s doen. Zeker als alle huurders op tijd hun huur betalen, net als hier.'


Op welke manier kan Woonpunt de beoogde versnelling waarmaken?
Vivian Jaspar: ‘Daar werken we nu een plan voor uit. We bekijken per complex welke ingrepen nodig zijn en voeren deze op een logisch moment uit. Want je kunt niet zomaar alles dicht isoleren en vervolgens de ventilatie achterwege laten. Daarom moet je altijd naar het geheel kijken. Bij toekomstige projecten voor groot onderhoud en renovatie hebben we al rekening gehouden met duurzaamheid. Voor de extra maatregelen ligt onze focus dan ook op complexen waar we de komende 10 jaar niet over de vloer komen.’

 

In hoeverre zijn deze extra maatregelen qua kosten te verantwoorden? Is sloop en nieuwbouw niet beter?
Vivian Jaspar: ‘Bij dit soort afwegingen kun je nooit alleen naar de financiën kijken. Sloop heeft nu eenmaal veel impact op huurders. In het geval van de Hermelijn- en Tiecelijnstraat speelt ook de historie mee. Eerst werd het geplande groot onderhoud uitgesteld vanwege asbest, daarna vanwege de investeringsstop. Niet vreemd dat huurders argwanend zijn.’

Gerard van Aarssen: ‘De mensen zijn het wachten zat, ze worden al zo lang aan het lijntje gehouden. Ze geloven pas dat het doorgaat als het dak van de Hermelijnstraat eraf is. Het is jammer dat sommige bewoners die inmiddels verhuisd zijn heimwee hebben. Ze zouden liever vandaag nog dan morgen terugkeren naar hun woning.’

 

Waarom is er niet voor gekozen om de woningen gasloos te maken?
Vivian Jaspar: ‘Die mogelijkheid is wel onderzocht en het was een moeilijke afweging. Daarvoor is een redelijk nieuwe techniek nodig die bij renovatie nog niet eerder is toegepast. In het geval van de Hermelijn- en Tiecelijnstraat hebben we hiervoor niet gekozen, omdat de elektrakosten voor huurders dan zouden stijgen. Dat komt omdat de zonnepanelen maar 80% van de energie leveren die hiervoor nodig is. Bovendien was het ook voor Woonpunt duurder, omdat een belangrijke subsidie dan gedeeltelijk vervalt.’

 

In hoeverre zet Woonpunt in op hergebruik van materialen bij dit project?
Vivian Jaspar: ‘Bij dit project zetten we niet in op hergebruik van materialen. We vragen ons wel altijd heel bewust af of iets gesloopt moet worden. Vanuit duurzaamheidsoogpunt laten we bijvoorbeeld wel de betonnen balkonbalustrades zitten, omdat deze kwalitatief nog goed zijn. Ook de voordeuren behouden we; ze worden alleen voorzien van nieuwe kaders en dubbel glas. De galerijen moeten we wel vervangen, omdat deze constructief niet in orde zijn. Maar we hebben bewust gekozen voor een ‘prefab’ galerij, waardoor veruit minder materialen nodig zijn dan voor herstel. Bovendien hoeven deze prefab galerijen niet telkens opnieuw geschilderd te worden.’

 

'Vanuit duurzaamheidsoogpunt laten we wel de betonnen balkonbalustrades zitten, omdat deze kwalitatief nog goed zijn.'


Wat vinden bewoners van duurzaamheid en wat doen ze zelf om energie te besparen?
Gerard van Aarssen: ‘Duurzaamheid is prachtig, zo lang het maar goedkoper is. We staan er positief tegenover, het levert altijd wat op. Maar wat moet je hier op dit moment aan energiebesparing doen? Kijk je in de gang naar de voordeur, dan zie je de buitenlucht. Alles tocht, de woningen zijn gewoon toe aan een grondige opknapbeurt.’

 

Hoeveel hinder ondervinden de huurders straks van de onderhoudswerkzaamheden?
Vivian Jaspar: ‘Ze moeten tijdelijk verhuizen binnen het complex en dat is behoorlijk ingrijpend. We voeren de renovatie daarom ook heel bewust in twee fasen uit, zodat bewoners in de tussentijd niet naar een heel andere locatie hoeven. Daarnaast zal er ook geluids- en stofoverlast zijn, hoewel we proberen dit tot een minimum te beperken. Woonpunt probeert de bewoners zoveel mogelijk te helpen door een verhuisbedrijf in te schakelen.’

Gerard van Aarssen: ‘Het is een goede zet van Woonpunt om het verhuisbedrijf in te schakelen, zodat bewoners alleen nog maar hoeven in te pakken. Want het zijn voornamelijk oudere mensen, voor hen valt een verhuizing niet mee. Binnenkort kunnen bewoners vragen stellen aan Woonpunt. Veel mensen zijn het er bijvoorbeeld niet mee eens dat de deur naar het balkon op de slaapkamer vervangen wordt door een raam. We hopen dat we dit nog terug kunnen draaien.’

 

Als de huurprijs na de verbouwing stijgt, betalen de huurders de duurzaamheidsmaatregelen dan niet uit eigen zak?
Vivian Jaspar: ‘De huurprijs gaat omhoog, maar in 2013 is er een maximum huurprijs afgesproken voor zittende huurders. Aan de andere kant worden de maandlasten weer beperkt doordat huurders fors gaan besparen op energiekosten. De woningen blijven behouden voor de sociale huur.’

Gerard van Aarssen: ‘We weten nog niet precies wat die huurverhoging gaat worden. Binnen het complex is scheefgroei ontstaan, omdat sommige mensen nog een gashaard hadden. Dat wordt nu waarschijnlijk gelijkgetrokken. Ik vind het wel terecht om huurverhoging te betalen voor de nieuwe zaken als vloerverwarming en mechanische ventilatie. Maar het moet natuurlijk wel redelijk blijven.’

 

Doet Woonpunt de komende jaren voldoende om te verduurzamen?
Vivian Jaspar: ‘Je merkt dat er steeds vaker gekozen wordt voor duurzame oplossingen. Dit is opgenomen in de uitgangspunten van toekomstige projecten. En er is meer aandacht voor de toepassing van materialen. Bijvoorbeeld de keuze voor vlas als natuurlijk isolatiemateriaal. Versnelling bij verduurzaming is belangrijk, maar het moet wel doordacht gebeuren. Dus eerst kijken wat het oplevert voor de woning, het comfort en de huurder. De nieuwe projectleiders binnen Woonpunt zien dat als een uitdaging.’


Hebben de huurders tot slot nog tips voor Woonpunt?
Gerard van Aarssen: ‘Duidelijke afspraken maken, zodat we weten waar we aan toe zijn. En beter luisteren naar de huurders, dus rekening houden met onze wensen.’


Met dank aan de bijdragen van Corry van Lijf, een van de eerste bewoners van het complex.

 


 

 

Zijn we tevreden?

Realisatie energiebesparende maatregelen
Gemiddelde CO²-uitstoot
Gemiddeld gasverbruik
Bewustwording bij huurders

 

 

Wat gaat goed?

  • In 2017 hebben we onze strategie voor de jaren 2018 – 2022 opgesteld. Onderdeel daarvan is een forse versnelling van de verduurzaming. Volgens de ‘oude’ plannen zou Woonpunt in 2028 gemiddeld energielabel B hebben. De versnelling moet ervoor zorgen dat dit al in 2024/2025 het geval is. Daar zijn zo’n 25.000 labelsprongen voor nodig. Ervan uitgaande dat elke labelsprong tussen de € 3.000 en € 3.500 kost, gaat het om een bedrag van ruim 80 miljoen euro. Voor deze versnelling hebben we in 2017 op hoofdlijnen verschillende scenario’s opgesteld, in 2018 werken we deze uit tot concrete plannen. 
  • We zijn in 2017 weer gestart met renovatieprojecten, waarbij we als eerste de Maastrichtse wijk Nazareth onder handen nemen. Bewoners hebben daar immers lang gewacht op de uitvoering van de plannen. We maken 179 huurwoningen energiezuiniger, onder andere door gevels in te pakken en daken te isoleren. Daarmee maken we op woningniveau grote sprongen in de verduurzaming. In 2018 staan meer projecten op stapel, waaronder een grootschalige renovatie van 89 appartementen aan de Hermelijn-Tiecelijnstraat in Maastricht die daardoor energielabel A++ krijgen (zie het interview hierboven).
  • In 2017 hebben we een intentieovereenkomst gesloten met Het Groene Net. Woonpunt heeft zo’n 1.400 woningen in Sittard-Geleen. Die kunnen in principe allemaal verwarmd worden met de restwarmte die Het Groene Net ophaalt van Chemelot en Biomassa Energiecentrale Sittard. Woonpunt en Het Groene Net starten met een haalbaarheidsstudie voor één complex van 49 woningen aan de Oranjelaan in Geleen. Van daaruit wordt bekeken hoe we andere woningen op het netwerk kunnen aansluiten. Hiermee kunnen we als sociale verhuurder een flinke bijdrage leveren aan de verduurzaming van ons woningbezit en de realisatie van klimaatdoelstellingen.
     

Wat kan beter?

  • We hebben stappen gezet in de planvorming, maar in het verslagjaar hebben we nog niets afgerond, waardoor de scores op realisatie hetzelfde blijven.