WP-WM-Malica-Ziamari-PI-011.jpg
Artikel leestijd4 min. leestijd
Malica Ziamari bereidt gevangenen voor op hun terugkeer in de samenleving

Eindopdracht achter de tralies

Als onderdeel van haar opleiding staat Malica Ziamari een deel van haar tijd voor de klas… in gevangenis De Geerhorst. ‘Het is menseigen om zelf met oplossingen aan te komen, maar dat doen wij dus niet. We laten hen zelf nadenken en met elkaar praten over waar hun kwaliteiten en krachten zitten.’

De afgelopen jaren is binnen het sociaal domein het besef gekomen dat als huurders of cliënten zelf de oplossing voor hun probleem bedenken, ze na afloop veel tevredener zijn met de uitkomst. De kans op een duurzame oplossing van het probleem wordt daarmee groter. Gedurende haar post bachelor opleiding tot effectieve klantmanager in het sociaal domein leert Malica welke strategieën daarbij het beste werken. Om de opleiding na anderhalf jaar succesvol af te ronden, moet ze een praktijkopdracht afronden en een scriptie schrijven. Die praktijkopdracht vervult ze in gevangenis De Geerhorst in Sittard.

Hoe kwam je op het idee om trainingen te geven in De Geerhorst?

‘We kregen de opdracht om in duo’s aan de slag te gaan met een groep cliënten die een gezamenlijke problematiek kent. De bedoeling was dat we hen trainden in zelfstandigheid en hun vertrouwen in hun bekwaamheid vergrootten, zodat ze problemen zelfstandig aan kunnen pakken. In eerste instantie dacht ik aan statushouders of aan gedetineerden.’

'Ik wilde mezelf uitdagen'

Je had vanuit ons werk hier bij Woonpunt toch ook een groep bewoners uit een sloopbuurt kunnen kiezen? Was makkelijker misschien.

‘Dat had misschien gekund, maar ik wilde mezelf uitdagen door op zoek te gaan naar een doelgroep waar ik niet direct mee werk. Mensen die tegelijkertijd een complexe, kwetsbare achtergrond hebben’.

Wat maakt gedetineerden zo kwetsbaar?

‘Dit zijn mensen die straks buiten staan en een heleboel moeten regelen, en daar soms grote moeite mee hebben. Ze zijn daarbij afhankelijk zijn van een heleboel instanties waar ze liever niet mee te maken hebben. Het risico dat zij lopen is dat ze daardoor hun leven niet goed op de rails krijgen. Jij en ik weten hoe we moeten manoeuvreren in de wereld om onze weg te vinden, bij wie we moeten zijn en hoe wij ons daarbij opstellen, zij vaak niet.’

Okay, maar hoe krijg je ze dan zover dat ze dat wel kunnen?

‘In elk geval niet door hun probleem over te nemen, want daarmee maak je hun afhankelijkheid alleen maar groter. Wat mijn studiegenoot en ik gedaan hebben, is hen bewust maken van hoe zij zelf met die problemen omgaan, en ze samen met de anderen uit de groep laten nadenken over oplossingen. Ook door de groep gedragstraining te geven, bijvoorbeeld door rollenspellen te doen. Het eerste dat deelnemers tegen ons zeiden toen we een intakegesprek deden, was vragen hoe die lessen eruit gingen zien. Want op een stoel zitten luisteren, daar hadden ze geen zin in. Zo leren zij ook niet. Hier hebben wij rekening mee gehouden in ons trainingsprogramma. In het begin gaven we na elke training nog een handout mee, maar na twee keer bleek dat niemand die dingen las. Over de rollenspellen en de gesprekken waren ze wel heel tevreden, daar leerden ze echt van.’

Hoe weet je nou wat die mannen precies willen leren?

‘Door dat intakegesprek te doen. Sommigen zeiden dat ze het lastig vonden om te communiceren met instanties, omdat die hun taal niet spreken. Die communiceren alleen met formele brieven. Anderen willen weten hoe ze een sociaal netwerk kunnen opbouwen als ze straks ergens in een buurt wonen. Weer anderen vragen zich af hoe eerlijk ze moeten zijn over hun verleden als ze straks willen solliciteren. Over dat soort dilemma’s en kwesties gaat het. En het is menseigen om dan zelf met oplossingen aan te komen, maar dat doen wij dus niet. De trainingen zijn interactief. We laten hen zelf nadenken en met elkaar praten over waar hun kwaliteiten en krachten zitten. Eén deelnemer zei bijvoorbeeld dat hij geen brieven leest van instanties, en dat hij daardoor altijd in de problemen komt. Hij gaf aan dat persoonlijk contact het beste bij hem werkt. Waarop een ander zegt: maak dat dan bespreekbaar bij die instantie, leg uit waarom je daar zo’n moeite mee hebt en geef aan wat je juist fijner vindt. Misschien houden ze daar dan rekening mee.’

Vind je het trouwens niet eng, om met gevangenen te werken?

‘Nee, we hebben met de gevangenis afgesproken dat we geen gevangenen laten deelnemen die een zogenaamde “forensische titel” hebben. Daarmee zijn de echt gewelddadige types al uitgesloten. Daarnaast kregen we allebei een veiligheidstraining vooraf. En tot slot hebben we allebei een pieper met een rode knop gekregen. Als we die indrukken, staat er binnen twee tellen bewaking in het leslokaal. Prima geregeld, maar die knop hebben we gelukkig niet hoeven te gebruiken.’

Hoe heb je de trainingen opgebouwd?

‘We hebben tijdens die intake naar de behoeften van de deelnemers gevraagd en deze in zes thema’s verwerkt en elke training draait om één thema. Dat zijn: wonen, leefstijl, zorg, schulden, sociaal netwerk en werk en dagbesteding.

'Wij hebben enige grip op de wereld om ons heen'

Wat is het belangrijkste dat je hiervan hebt geleerd?

‘Ik heb weer opnieuw gezien dat bij kwetsbare groepen geen uniforme aanpak mogelijk is. Iedereen heeft zijn eigen problemen en voorkeuren. Dat geldt natuurlijk voor ons ook, maar het verschil is dat wij enige grip hebben op de wereld om ons heen. Maar wat als je gewoonweg niet begrijpt wat de consequenties zijn van te laat reageren op een brief? Wat als je niet eens begrijpt waarom je die brief krijgt en wat een instantie van je wil? Dat kan je behoorlijk wanhopig en gefrustreerd maken. En dan denk ik dat we vanuit Woonpunt onszelf misschien ook wel eens de vraag moeten stellen of brieven überhaupt wel binnenkomen bij sommige mensen.’

Wat vindt De Geerhorst van jullie aanpak?

‘Eén van de case managers was een training komen bijwonen en hij vertelde ons dat hij zag dat hoe wij het aanpakte, dat het beklijft bij de deelnemers. Ook gaf hij aan dat de gevangenis nadenkt over een mogelijke uitrol van ons trainingsprogramma. Een groter compliment konden we niet krijgen.’

Go Malica!

Andere artikelen
WP-MM-Groepsfoto-Incasso-101-b1219743.jpg
Successen vieren
Artikel leestijd3 min. leestijd
Artikel gelezengelezen

Knokken voor de 13de maand

Interview
Artikel leestijd4 min. leestijd
Artikel gelezengelezen
WP-WM-Malica-Ziamari-PI-011-82fa1fcb.jpg
Ambitie
Artikel leestijd4 min. leestijd
Artikel gelezengelezen
Vitaliteit_-_sporten_en_gezond_eten-8ed60c62.jpg
Interview
Artikel leestijd4 min. leestijd
Artikel gelezengelezen
doolhof-geld-1599d331.jpg
Artikel
Artikel leestijd3 min. leestijd
Artikel gelezengelezen
Sander_Jansen-136889b3.jpg
Artikel
Artikel leestijd3 min. leestijd
Artikel gelezengelezen
Cyber_Security-31c09b7b.jpg
Interview
Artikel leestijd5 min. leestijd
Artikel gelezengelezen
Made by Zuiderlicht