Wims punt: Het wordt stil over vijf jaar

Er hangt een donkere wolk boven ons. Als bestuurder van Woonpunt zie ik het elke dag duidelijker worden: woningcorporaties hebben geen duurzaam verdienmodel meer, terwijl de investeringsopgaven juist groter worden dan ooit. Toch dragen wij jaarlijks miljoenen af aan de vennootschapsbelasting — een belasting die bedoeld was voor multinationals, niet voor maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk. Wat dat concreet betekent? Door deze regeling betalen we de komende tien jaar ruim € 80 miljoen aan vennootschapsbelasting. Daar zouden we als Woonpunt ook 350 nieuwe woningen mee kunnen bouwen, of verduurzamen, of onderhouden.

Als we op deze voet doorgaan, stevenen we af op een crisis. Niet morgen. Niet volgend jaar. Maar over pakweg vijf jaar dreigt de woningbouwproductie simpelweg tot stilstand te komen.

De rem gaat er al op — ongemerkt, maar onmiskenbaar

Een woning bouwen duurt gemiddeld zeven jaar, vanaf de eerste plannen tot de sleuteloverdracht. Dat betekent dat we nú al vooruit moeten kijken. Ik zie plannen sneuvelen op de tekentafel. Niet omdat ze slecht zijn, maar omdat we weten dat we straks de financiële ruimte niet meer hebben. Corporaties zijn massaal aan het bijlenen, opgerekt tot de laatste millimeter om aan hun maatschappelijke opdracht te voldoen.

Maar er komt een moment dat de rek eruit is.

En dan?

Dan verandert een corporatie van een investeringsorganisatie in een beheerclub. Geen geld meer voor nieuwbouw. Geen middelen voor de grote verduurzamingsslag. Leefbaarheidsbudgetten komen onder druk te staan. We zullen dan alles op alles moeten zetten om onze bestaande woningen fatsoenlijk te onderhouden. Dat scenario is geen doemdenken; het is een reële uitkomst als er niets verandert.

Vpb: de nieuwe verhuurdersheffing in een ander jasje

De afschaffing van de verhuurdersheffing zou ons lucht geven. Dat was het idee. Maar wat kregen we ervoor terug? Een fors stijgende vennootschapsbelasting. Een belasting op winst. Ook als die winst alleen op papier bestaat door stijgende vastgoedwaardes.
Er komt geen euro extra in kas, maar we moeten wel miljoenen afdragen uit onze huurinkomsten. Dat is financieel ongezond, maatschappelijk onlogisch en economisch onverantwoord.
Corporaties zijn geen multinationals. Wij keren geen dividend uit. Wij investeren alles wat we hebben in woningen en wijken. Als het kabinet hier niet snel aan de knoppen draait, lopen we gigantisch vast. Daarom zijn we, samen met een aantal andere Limburgse woningcorporaties, een procedure begonnen tegen de Belastingdienst.

Onze rol is veranderd — en onze verantwoordelijkheid gegroeid

Wie nog denkt dat woningcorporaties enkel huizen bouwen en verhuren, kijkt door een oude bril. Natuurlijk blijven we huisvesters, maar ons werk gaat veel verder. We ondersteunen bewoners met betalingsachterstanden, zorgen voor schoon, heel en veilig, bemiddelen in burenruzies en stimuleren wijkinitiatieven. Onze wijkbeheerders, leefbaarheidsteams en sociale medewerkers zijn de lijm in buurten die onder druk staan. Vaak zijn wij de eersten die zien dat het achter de voordeur misgaat. Dat vereist menskracht, aandacht en nabijheid. Maar dat raakt ook onze financiële ruimte.

Kwetsbare wijken, grote opgaven

Woonpunt bezit veel woningen in Heerlen‑Noord en Maastrichtse wijken met stevige sociaal‑maatschappelijke uitdagingen. Juist daar is de nood het hoogst. Renoveren, slopen, nieuwbouwen — hele buurten hebben een grote beurt nodig. Maar dat kost geld, veel geld.

En diezelfde buurten zijn de afgelopen jaren eenzijdiger geworden door de inkomenstoets, veranderingen in de zorg en instroom van vergunninghouders. Het leidt tot ruimtelijke tweedeling: wijken waar je woont wordt bepaald door wat je verdient. Dat moeten we doorbreken.

Daarom bouwen we ook weer voor de middenhuur. Daarom streven we naar gemengde wijken waarin kansen vaker gedeeld worden.

Er is een oplossing — en die is simpel

Laat corporaties weer doen waarvoor ze bedoeld zijn: bouwen, verduurzamen en zorgen voor leefbare wijken.

Dat kan alleen als de vennootschapsbelasting voor corporaties wordt afgeschaft of drastisch hervormd. Geen strafkorting meer op organisaties die een publiek belang dienen. Geef ons financiële lucht, zodat wij kunnen blijven investeren in Limburg en daarbuiten.

Want als we over vijf jaar de handen in het haar steken en zeggen: “Wat is er in hemelsnaam met die woningbouwproductie gebeurd?” — dan zijn we te laat.

Het is nu tijd om de gordijnen in Den Haag verder open te trekken.

Wim Hazeu
Bestuurder Woonpunt