Van de Passart tot de Grindel: 102 jaar aan herinneringen van Maria  

“Ik kan het zelf niet geloven!” Maria Pluta is 102 geworden. Geboren en getogen in de Passart, vijf keer verhuisd en herinneringen om elke dag mee te vullen. Het zonnestraaltje in de Passart geniet nog elke dag.  

Vuurwerk 

Hoe vier je je 102e verjaardag? “Ach, we hebben niet echt iets aparts gedaan”, begint ze bescheiden. Hoewel. “De dag ervoor zijn we gaan uiteten bij Auberge de Rousch in Heerlen. Met de hele familie. Zelfs mijn dochter uit Duitsland was gekomen. Op mijn verjaardag kwam de fanfare hier in het complex spelen. Iedereen zat in de gezamenlijke ruimte. De wethouder kwam en er was een brief van de burgemeester.” Als de avond valt, is er vuurwerk in de voortuin. In haar ogen, achter haar bril, schitteren de kleuren nog eens na. “Dat was wel mooi.”  

Oorlogsvliegtuigen 

Zo’n 100 jaar geleden liep Maria als klein meisje door de Passart. “Het was er rustig, je kende iedereen. Dat is nu wel anders. We zijn er nog wel eens langsgereden. Bij ons oude huis stapten we uit om te kijken. Iemand vroeg meteen wat we kwamen doen”, lacht ze. In haar tienerjaren breekt de Tweede Wereldoorlog uit. “Dat weet ik nog. Toen vlogen de vliegtuigen hier over.” Geen fijne herinneringen en Maria denkt er niet graag aan terug. Het blijft stil. 

Thuisgevoel 

Na de oorlog ontmoet ze haar man. “Tijdens het dansen”, vertelt ze. “Dat begon al om vijf uur, want we moesten om tien uur thuis zijn. Ik ging met vriendinnen, maar zag hem direct staan.” Het stel trouwt en verhuist in 1949 naar Treebeek. “Dat huis had geen badkamer, we wasten ons in de keuken. In die tijd was je blij dat je een woning had. Daarna woonden we een paar jaar in een kleine duplex woning in Hoensbroek.” Er komen kinderen en het gezin verhuisd naar Vrieheide en daarna naar Brunssum. “Dat was een hele onderneming, verhuizen met drie dochters en een zoon. Uiteindelijk heb ik in die laatste woning het liefst gewoond. Daar had ik echt een thuisgevoel.” Inmiddels woont Maria zo’n 17 jaar in seniorencomplex de Grindel. “Heerlijk! Hier is alles gelijkvloers en ik heb een mooi uitzicht.” 

Zonnestraaltje 

Maria ziet de wereld om haar heen veranderen. Vooral de drukte valt haar op. “Mensen hebben tegenwoordig minder kinderen, maar ze zijn drukker dan ooit. Dat verbaast me. We zijn van alle gemakken voorzien. Geen kokosmat die nog uitgeklopt moet worden.” Ze geniet van de momentjes in de gezamenlijke ruimte in de Grindel. “Op dinsdag, donderdag en zondag drinken we hier samen koffie. Ik versta niet meer alles, maar vind het erg gezellig.” Medebewoonster Thea komt even langs met haar hond. “Maria is ons zonnestraaltje! We spelen elke week samen een potje memory. Goed voor de hersengymnastiek.” 

Van de mijn 

De man van Maria is zo’n twintig jaar geleden overleden. Hij werkte in de Emmamijn, als opzichter. “Och, dat was toch wat. Al die mensen onder de grond. Dat is toch niet voor te stellen?” Toen de mijnen sloten, kon haar man kiezen. Omscholen of met pensioen. Hij koos voor het laatste. “Toen hebben we een huisje gebouwd in Zutendaal, Belgie. Daar hebben we zo’n mooie tijd gehad. Met de kinderen, kleinkinderen én achterkleinkinderen.” Vakanties waren er ook in Luxemburg en later in Turkije en de Canarische eilanden. “Als je alleen bent, komen de herinneringen naar boven”, mijmert ze. Dan maakt een slecht gehoor en slecht zicht eigenlijk niet zo veel uit.  

Gewoon normaal doen 

Wat is het geheim van haar leeftijd? “Ach, gewoon normaal doen”, zegt ze ietwat verlegen. “Ik heb veel gewandeld.” Nu iets opgetogener. Ze deed zelfs als jong meisje mee aan de Nijmeegse Vierdaagse. “Helaas maar een dag. Daarna werd het afgelast vanwege de oorlog.” Dat wandelen bleef ze doen, later nog samen met een wandelclub. En ondanks haar hoge leeftijd veert Maria op als ze naar haar appartementje loopt. Weliswaar met haar rollator, maar nog altijd fit. Zou dat haar geheim zijn? 

Meedoen met Per seconde wijzer 

Haar plannen voor vandaag? “Koffiedrinken met mijn medebewoners en vanavond kijk ik Per seconde wijzer op tv. Of Twee voor Twaalf, dat vind ik ook zo’n leuk programma. Wat weten die mensen veel, he. Maar ik doe ook altijd mee vanuit mijn stoel.” Koken lukt niet meer, maar ze heeft lieve mensen om haar heen die eten langsbrengen. Die warmt ze op in de magnetron en dan smult ze van haar maaltijd.  

“Is er nog een bed?” 

“Alles gaat een beetje langzamer, maar ik geniet nog steeds. Zeven jaar geleden kon ik mijn rechterbeen amper optillen. Ik kreeg een nieuwe heup en kijk! Die doet het weer.” Ze doet trots haar voet omhoog. Straks komen haar achterkleinkinderen op bezoek. “Toen mijn kleinzoon een jaar of vier was, keek hij naar mijn bed en vroeg of er nog een slaapkamer was. Hij wilde graag bij mij blijven logeren. Dat ging helaas niet, maar ik vind het fijn dat iedereen regelmatig blijft langskomen.”