Met historiserende nieuwbouw Versiliënbosch als tuindorp in ere herstellen

Woningcorporatie Woonpunt heeft de bewonerscommissie van het Heerlense Versiliënbosch advies gevraagd over een voorgenomen besluit voor de toekomst van de buurt. Het voornemen is om alle 293 huurwoningen in de buurt te vervangen door historiserende nieuwbouw. Uitgangspunt daarbij is het herstel van Versiliënbosch als tuindorp, met behoud en versterking van de identiteit en de hechte gemeenschap die de voormalige mijnwerkerskolonie kenmerken. Huurders kunnen tijdens de uitvoering terecht in een wisselwoning en krijgen de garantie op een nieuwe sociale huurwoning in Versiliënbosch.

Na het sloopbesluit in 2022 zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd naar de mogelijkheden om de (73 beeldbepalende) woningen te behouden. Ook is er in samenwerking met de bewonerscommissie een second opinion uitgevoerd om te bekijken of renovatie mogelijk is. Uit al deze onderzoeken blijkt dat renovatie technisch niet verantwoord is. Renovatie biedt geen gegarandeerde oplossing voor de vochtproblemen waar veel woningen mee kampen. Bovendien is de kwaliteit van de woningen na renovatie onvoldoende voor verhuur aan toekomstige generaties. Woonpunt kiest daarom voor historiserende nieuwbouw. Daarmee zijn de technische en vochtproblemen wel gegarandeerd op te lossen. Bovendien kan de woningvoorraad dan worden aangepast aan de huidige en toekomstige eisen, zoals op het gebied van duurzaamheid en de behoefte aan andere soorten woningen – bijvoorbeeld levensloopbestendig – waardoor bewoners van wieg tot graf in Versiliënbosch kunnen blijven wonen.’

Herstel van het tuindorp

“In samenwerking met de bewonerscommissie van Versiliënbosch hebben we een lang en zorgvuldig proces doorlopen”, vertelt Wim Hazeu, bestuurder van Woonpunt. “We begrijpen de wens van de bewoners, en ook anderen in onze stad, om de sfeer en gemeenschap van de Heerlense mijnkoloniën te behouden. Maar we moeten ook realistisch zijn over de technische staat van de woningen en de uitstraling van de buurt. Het ooit zo groene tuindorp, is versteend en de woningen hebben tekortkomingen die niet meer passen in deze tijd. Met historiserende nieuwbouw zien we juíst kansen om Versiliënbosch als oorspronkelijk tuindorp te herstellen.”

In de adviesaanvraag stelt Woonpunt voor om het bestaande stratenpatroon en de opzet van de buurt te behouden. De oorspronkelijke groene uitstraling en de overgang tussen privé en openbare ruimte worden hersteld. Parkeren wordt dan zoveel mogelijk achter de woningen opgelost, zodat er meer ruimte, veiligheid en groen in de straten ontstaat.
De historiserende nieuwbouw sluit qua architectuur aan op het verleden. Kenmerkende materialen, kleuren en details komen terug in het ontwerp. Op bijzondere plekken in de wijk, de ‘hotspots’, worden extra herkenbare elementen toegevoegd, zoals oorspronkelijke geveldetails.

Behoud en versterken gemeenschap

Naast de fysieke vernieuwing zet Woonpunt in de adviesaanvraag nadrukkelijk in op het behoud en versterken van de gemeenschap. Huidige huurders van Woonpunt in Versiliënbosch kunnen tijdens en na de werkzaamheden in de buurt blijven wonen. Waar mogelijk – maar dit is afhankelijk van de planvorming – kunnen de bewoners terugkeren op de plek van hun oude woning en/of naast hun vroegere buren. Er komen verschillende woningtypen, waaronder woningen die geschikt zijn voor ouderen.

Woonpunt stelt in de adviesaanvraag dat er extra aandacht komt voor ontmoeting en verbinding, met kwalitatieve openbare ruimtes, een centraal plein en een nieuw buurthuis. Initiatieven die bijdragen aan de sociale cohesie, zoals de Buurttuin, worden in de plannen actief ondersteund. 

Aansluiting op gestelde kaders

Het voorgenomen besluit past binnen de kaders van de Nota van Uitgangspunten en doelstellingen van de gemeente Heerlen en het Nationaal Programma Heerlen-Noord. 

Toekomst en vervolg

De adviesaanvraag met het voorgenomen besluit is op 25 juni 2026 toegelicht aan de bewonerscommissie en uitgereikt aan de bewoners van Versiliënbosch. De BC brengt namens alle bewoners in september een advies uit. Deze reactie wordt meegenomen in het definitieve besluit, dat Woonpunt eind september neemt.

Daarna start Woonpunt, samen met de bewonerscommissie, bewoners en de gemeente Heerlen met het uitwerken van het masterplan voor Versiliënbosch. Dat duurt naar verwachting ongeveer een jaar. Daarna wordt de planning voor de uitvoering opgesteld.